Wat is een modern sonnet?

Een moderne sonnet is een niet-rijmend gedicht van 14 regels.

Toelichting definitie modern sonnet 

Een modern sonnet lijkt veel op een gewoon sonnet. Het grote verschil is dat de dichtvorm sonnet hoort te rijmen, terwijl een dichter bij het schrijven van een modern sonnet juist rijm doelbewust vermijdt. De strofe-indeling van een modern sonnet is meestal gelijk aan het klassieke sonnet (4/4/3/3) of het Engelse sonnet (4/4/4/2).

In de twintigste eeuw raakte vaste dichtvormen uit de mode. Ook rijmen werd bij bepaalde groepen vooruitstrevende dichters taboe. Het vrije vers beleefde een ongekende opmars. In deze tijd ontstond het moderne sonnet.

Een mooi voorbeeld van een modern sonnet in vorm en thematiek is het volgende gedicht van de slam poetry dichter Jolies Heij:


Hoveling bij kaarslicht

We huisden in het café bij regen:
een nurkse buikdanseres probeerde
een spreekpop uit. Verderop lagen
massagraven te weken. De kroegbaas

jammert alsof ik hem versta. Even later
wil hij dineren bij kaarslicht, daarna
de wax op mijn billen laten sissen.
Ik vraag of het normaal is dat mijn

kozakkenman een laars in mijn mond plant
giftig zaad in mijn tepelkloven spuit.
Soms praten wij met elkaar. Als hij het

doet, doet hij het zeker en vlug, al is
de afwerking wat stug. Normaal is het
niet, zegt mijn hoveling, maar wel nobel.

Jolies Heij


Bovenstaande gedicht van Jolies Heij kent de structuur van een klassiek sonnet, maar de dichter maakt géén gebruik van eindrijm volgens een bepaald rijmschema en dat maakt dit gedicht tot een modern sonnet.

LEESTIP: Jolies Heij

In 2017 verscheen van Jolies Heij haar debuutbundel Lolita zei...

TIP: Zo werkt poëzie!
Een toegankelijke uitleg over techniek en thematiek in 60 moderne Nederlandse gedichten.

Een ander voorbeeld van een modern sonnet is het volgende sportgedicht van Abdelkader Benali:


Scoren in de laatste minuut

Wie wil scoren in de laatste minuut moet
beschikken over een eigenaardig talent. Flegma
dat even plaatsmaakt voor de luciditeit
van een helderziende. Het zien aankomen.

De beul doet van negen tot vijf z'n werk.
Mooier kan het niet wanneer wanhoop
door een listig inkoppertje voorgoed
tot het verleden behoort. In de roes waant

men zich onsterfelijk. De angst voor verlies
van zich afgeschud springt men verderlicht
op de man/vrouw van de wedstrijd, aan
wie we de winst danken. De reuzendoder denkt:

'Toeval dat dit mij is vergund. Ik stond en deed.'
En gaat douchen, over tot de orde van de dag.

Abdelkader Benali


Gedichtenbundels van Abdelkader Benali

In dit geval maakt de dichter gebruik van de structuur van een Shakespearesonnet, inclusief de wending in de laatste strofe, maar omdat er geen sprake is van een bepaald rijmschema, is dit gedicht niet een Shakespearesonnet, maar een modern sonnet.

Een ander modern sonnet van Abdelkader Benali is zijn sportgedicht Stijgen en dalen. Dit gedicht is echter een minder mooi voorbeeld van een modern sonnet, omdat er in de laatste strofe minder duidelijk sprake is van een wending.