Wat is een Shakespearesonnet?

Definitie Shakespearesonnet

Een Shakespearesonnet is een rijmend gedicht van 14 regels bestaande uit drie strofen van vier regels en één strofe van twee regels.

Een Shakespearesonnet noemt men ook wel een Engels sonnet.

Toelichting definitie Shakespearesonnet

Net als in een klassiek sonnet zit er ook in het Shakespearesonnet een wending. Bij een Shakespearesonnet komt de wending meestal na de derde strofe.

Bij een Shakespearesonnet kan het rijmschema variëren, maar het meest voorkomende rijmschema is: abab cdcd efef gg.

Zoals de naam al aangeeft was het Shakespearesonnet de favoriete dichtvorm van William Shakespeare. Hij heeft ruim 150 sonnetten geschreven die bewaard zijn gebleven.

Overigens was Shakespeare niet de eerste Engelse dichter die deze dichtvorm gebruikte. Het Shakespearesonnet is als dichtvorm ook in Engeland ontstaan. Daarom wordt een Shakespearesonnet ook wel een Engels sonnet genoemd.

Een mooi voorbeeld van een Engels sonnet is sonnet 130 van William Shakespeare. Hieronder kan je dit gedicht eerst lezen in Nederlandse vertaling en daarna in het Engelse origineel.

Sonnet nr. 130

Mijn liefje heeft geen ogen als de zon; 
 Veel roder dan haar lippen is koraal; 
 En sneeuw is wit? Dan zijn haar borsten vaal; 
 Zijn haren goud? ’t Is zwart goud dat zij spon. 
 En ik ken rozen, roze, wit en rood, 
 Maar zulke rozen sieren niet haar wangen; 
 Ook zijn er geurtjes waar ik meer van genoot; 
 Dan die er in mijn liefjes adem hangen. 
 Ik die graag hoor praten moet beamen 
 Dat ik muziek vaak aangenamer vond; 
 Nooit zag ik hoe godinnen nader kwamen, 
 als zij loopt, stampt mijn liefje op de grond.

En toch, mijn hemel, mijn lief kan meer bekoren 
 Dan al die vrouwen vervalst in metaforen.

William Shakespeare (1564 - 1616)

Sonnet nr. 130

My mistress’ eyes are nothing like the sun; 
 Coral is far more red then her lips’ red; 
 If snow be white, why then her breasts are dun; 
 If hairs be wires, black wires grow on her head. 
 I have seen roses damasked, red and white, 
 But no such roses see I in her cheeks; 
 And in some parfumes is there more delight 
 Than in the breath that from mistress reeks. 
 I love to hear her speak, yet well I know 
 That music hath a far more pleasing sound; 
 I grant I never saw a goddess go, 
 My mistress when she walks treads on the ground.

And yet, by heaven, I think my love as rare 
 As any she belied with false compare.

William Shakespeare (1564 - 1616)

 

LEESTIP: Sonnetten van Shakespeare

TIP: Dichten doe je zo
Wil jij leren goede gedichten te schrijven? Dan is Dichten doe je zo een absolute aanrader.

Shakespearesonnet in Nederland

In Nederland werd het Shakespearesonnet nooit zo populair als in Engeland. Binnen het Nederlands taalgebied kozen dichters meestal voor het klassiek sonnet.

Toch zijn er wel wat Nederlandstalige dichters die Shakespearesonnetten schrijven.

Een mooi voorbeeld van een Nederlands Shakespearesonnet is het volgende gedicht van de Vlielandse eilanddichter Gerda Posthumus.

Vlieland – Amsterdam (V – A)

Van ‘t reizen naar de stad was zij vergeven:
op elk moment leek zij ertoe bereid
de tegenstelling die de geest verleidt
te willen schrijven van een eender leven.

Zoals de zee in stromen stukgeschreven
een gemis bleef dat haar met golven sloeg,
was de drukte langs de grachten – haar genoeg
van kindsbeen af altijd bijgebleven.

En schuimen in een literaire kroeg
van bier terwijl de woordkunst werd bedreven
ze waande zich een dichter maar voor even
want om te blijven was het nog te vroeg.

Op het perron ontcijfert zij de tijd
terwijl een trein het spoor in 2en splijt.

Gerda Posthumus

 

LEESTIP:

De bundel Deining rimpeling onderstroom van Gerda Posthumus is een absolute aanrader.