Wat is aemulatio?

Aemulatio is het verbeteren van bestaande kunst of literatuur. 

Dit principe werd voornamelijk toegepast gedurende de renaissance en in de oudheid. In plaats van het bedenken van een nieuw concept, keken schrijvers naar hun concurrentie en namen deze concurrentie vervolgens als voorbeeld. 

Hoe werkt aemulatio?

Aemulatio is onderdeel van een proces dat bestaat uit drie stappen: 

  • Translatio: het vertalen van het werk van de concurrentie. 
  • Imitatio: de manier van schrijven van de concurrentie overnemen. 
  • Aemulatio: het concept van de concurrentie verbeteren. 

Het idee achter aemulatio is dat de schrijver het concept van de concurrentie allereerst ofwel deels ofwel volledig overneemt en vervolgens het naar wens aanpast, zodat het werk verbeterd is ten opzichte van het concept van de concurrentie. 

Een voorbeeld van aemulatio

Een goed voorbeeld van aemulatio in de Nederlandse literatuur is het toneelstuk Gysbrecht van Aemstel, geschreven door Joost van den Vondel. In dit toneelstuk past Van den Vondel het proces van aemulatio toe op een stuk proza uit de oudheid: de val van Troje, geschreven door Vergilius.

In de eerste stap van aemulatio heeft Van den Vondel het stuk vertaald. Dit is de translatio.

Vervolgens heeft Van den Vondel specifieke aspecten uit het verhaal de val van Troje overgenomen. Gelijkenissen tussen het toneelstuk Gysbrecht van Aemstel en de val van Troje is bijvoorbeeld dat na een lange belegering door de vijand, het lijkt alsof de vijand geweken is. Zowel de inwoners van Amsterdam als de inwoners van Troje vinden een onweerstaanbaar geschenk, achtergelaten door deze vijand. In Gysbrecht van Aemstel is dit een schip gevuld met kostbaar hout en in de val van Troje is het reusachtige paard.  In beide geschenken zitten soldaten verborgen die uiteindelijk zorgen voor de ondergang van beide steden. Deze stap is de imitatio.

Tot slot heeft Van den Vondel zijn toneelstuk ten opzichte van de val van Troje naar zijn wens verbeterd. Dit is de aemulatio.

Het proces van aemulatio is voltrokken.


Gerelateerd


AANMELDEN NIEUWSBRIEF

De nieuwsbrief van Poëzie verrijkt het leven gaat over dichters, gedichten, poëzietermen en andere poëziegerelateerde zaken.